Devlet Vilayet Salnameleri

Salnamenin kelime manası yıllık demektir. Salnameler Vilayetlerin İdari yapısı, nüfusu, ve yöneticileri hakkında bilgi vermektedir. Bir bakıma bugünkü tabiri ile, bu eserlere bir Vilayet albümü de denilebilir. Osmanlı Zamanında İlk Devlet Salnamesi Hicri 1263 (Miladı 1847) yılında yayınlanmıştır.

Devlet ve Vilayet Salnamelerinde; Pütürge İlçe olmadan (Şiro) ismi ile bir nahiyedir. (Şiro) bugünkü İlçenin çekirdeği durumundadır. İlçe olduktan sonra Pütürge İsmi ile Diyarbekir, Ma-müretü-l-Aziz (Elazığ) ve Malatya Vilayetlerinin Salnamelerinde yer almıştır.

Pütürge yaklaşık 300 yıl önce "İmrün" (Güzel Yer, İstenen Yer) adı altında kurulmuş,1877 yılında Bucak statüsüne kavuşturularak Kahta ilçesine bağlanmıştır. Kahta İlçesine bağlı bu yer Hicri 1310 senesinde, (Miladi 1892) tarihinde kaza yapılmış, Merkezi İmrün köyü olmak üzere (Pütürge) diye ad verilmiştir. O tarihte kendisine bağlı yerler; boyuna 100, enine 50 kilometrelik alanı kaplayan, Asıl İmrün ile Keferdiz,Bibol,Merdis, Tilmo,Taraksu,Sinan isimlerinde 7 nahiyesi ve 154 köyü vardır.
Daha sonra İlçemiz Mülki taksimatla Elazığ iline bağlanmış, Cumhuriyetin ilanından sonra Malatya iline bağlanmıştır.


Pütürge'nin Malatya'ya Bağlanma İsteği

Pütürge İlçe olduktan sonra Malatya'ya bağlanmak ister. Çünkü Pütürge İlçe olduktan sonra tam 26 yıl Ma'müratü'l-Aziz (Elazığ) İline bağlı kalmıştır. Özellikle coğrafi konumundan dolayı ticari, ekonomik ve sosyal yönden tüm ilişkileri Malatya Sancağı iledir. Bu nedenle; Malatya Sancağına bağlanmak için Dahiliye Nezareti (İçişleri Bakanlığı) ve Meclis-i Meb'üsan Riyaset-i Celilesi ( Millet Meclisi Başkanlığına) telgraf çekilir.

Telgrafta;
"Dört bir yanını kuşatan ormanları, zengin kaynakları ve uçsuz buçaksız yeşillikleri ile, yiğitliğin ve dostluğun güzelliğine laik olan Pütürge Kazasını meydana getiren Nahiyelerin büyük bir kısmının bağlı olduğumuz Ma'müratü'l-Aziz (Elazığ) iline uzaklığının 25 saatten daha fazla olduğu bu münasebetle merkez ve bağlı köylerle, nahiyeleri dahilindeki yüze aşkın köy halkının öteden beri kendilerine gönderilen eşya ve bunlarla ilgili muameleleri, bize 6 ila 12 saat kadar uzaklıkta olan Malatya'da cereyan ettiği ayrıca bütün telgraf ihtiyaçlarının da burada karşılandığı, telgraf hatları ve posta ulaşımının da Malatya'da yapıldığı , mahkemeyle ilgili işlerin de başvuru yerinin Malatya olduğu, ayrıca Fırat Nehrinin Elaziz Kazasında geçtiği iki belde arasında ecel Teknesinden başka bir vasıtanın bulunmaması, her vakit üzüntü verici ölüm olaylarına sebebiyet verdiği, bu durumun Milletin ve Memleketin kaderi üzerinde pek derin yaralar açtığı, bundan dolayı, Kaza Merkezinin daha yakın bir yere bağlanarak rahat ve huzuru sağlamak ve ticari hayatı canlandırmak üzere, Elaziz ile bağımızın koparılarak Malatya'ya bağlanmamıza müsaade buyurulmasını, Kazamıza bağlı Köyler ve civarımız namına ve cümle halkı adına rica ederiz."

Çekilen Telgrafın Tarihi ve Numarası: Çıkış yeri Pütürge, 17 Ocak 1918-92.